مىشويد ؟ ! 48 - مستكبران مىگويند : ما همگى در آن هستيم ، خداوند در ميان بندگانش ( به عدالت ) حكم كرده است . 49 - و آنها كه در آتشند به خازنان جهنم مىگويند : از پروردگارتان بخواهيد يك روز عذاب را از ما بردارد . 50 - آنها مىگويند : آيا پيامبران شما با دلائل روشن به سراغتان نيامدند ؟ مىگويند : آرى آنها مىگويند : پس هر چه مىخواهيد دعا كنيد ، ولى دعاى كافران ( به جايى نمىرسد و ) جز در ضلالت نيست . تفسير : محاجه ضعفا و مستكبران در دوزخ ! از آنجا كه مؤمن آل فرعون در پايان سخنانش جمعيت فرعونيان را به مساله قيامت و عذاب دوزخ توجه داد ، آيات مورد بحث رشته سخن را در همين زمينه به دست گرفته و دنبال مىكند ، و صحنه هايى از گفتگوى پرخاشگرانه دوزخيان را در دل آتش منعكس مىسازد . نخست مىفرمايد : « بخاطر بياور هنگامى را كه آنها در آتش دوزخ محاجه و گفتگو مىكنند ، » ضعفا « به » مستكبران « مىگويند : ما پيروان شما بوديم ، آيا اكنون سهمى از عذاب و نصيبى از آتش دوزخ را بجاى ما پذيرا مىشويد » ؟ ( * ( وَإِذْ يَتَحاجُّونَ فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعاً فَهَلْ أَنْتُمْ مُغْنُونَ عَنَّا نَصِيباً مِنَ النَّارِ ) * ) ( 1 ) . منظور از « ضعفا » كسانى هستند كه علم كافى و استقلال فكرى نداشتند ، چشم و گوش بسته به دنبال سردمداران كفر حركت مىكردند كه قرآن از آنها

--> ( 1 ) بعضى تصور كرده‌اند كه مرجع ضمير در « يتحاجون » آل فرعون مىباشد ، ولى قرائن موجود در اين آيات نشان مىدهد كه آيه مفهوم وسيعى دارد و همه كفار را شامل مىشود .